معرفی یک کتاب قسمت دوم:روش نوین در آموزش و پرورش...

برای من جالب بود که این کتاب توسط عیسی صدیق استاد ممتاز دانشگاه تهران در سال ۱۳۵۳ به چاپ بیست و یکم رسیده است.به همین دلیل به بررسی آن پرداختم.او در مقدمه کتابش نوشته در ۱۳۱۳ کتاب را به سفارش وزارت فرهنگ برای دانشسراهای عالی به رشته تحریر در آورده است با توجه به این موضوع نزدیک ۸۰ سال از عمر تالیف اولیه کتاب می گذرد.ممکن است از نظر علمی و اعتبار تدریس این کتاب امروزه موضوعیت نداشته باشد ولی از نظر سابقه حایز اهمیت است.بخش اول کتاب تعریف تربیت و اهمیت آن را بیان کرده که خود مشتمل بر ۴ فصل است.بخش دوم منظورهای اجتماعی تربیت و بخش سوم اوصاف معلم است. در بخش چهارم وضع مساعد برای کار و بخش پنجم در روش آموختن و نهایتا بخش ششم اندر پرورش تن است.از کل کتاب در اوصاف معلم نقل قولی از سعدی را به صفحه ۱۴۶ بیان می دارم که خالی از لطف نیست:

"دولت جان پرور است صحبت آموزگار خلوت بی مدعی سفره بی انتظار"

به بهانه تدریس فلسفه آموزش و پرورش برای دانشجویان کارشناسی...

بررسی کتاب نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش

میرعبدالحسین نقیب‌زاده (متولد ۱۳۱۶ در رشت) پژوهشگر و مترجم حوزه فلسفه و استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی و خوارزمی است. آثار او عمدتاً در حوزه آموزش فلسفه و فلسفه تعلیم و تربیت است.

سنت تالیف کتب فلسفه تعلیم و تربیت از دو منظر قابل بررسی است.در یک طیف از آثار آراء اندیشمندان بر اساس مکاتب بررسی شده و در سر دیگر این طیف آثار بر اساس روند تاریخی آراء مورد بررسی قرار گرفته شده است.کتاب نقیب زاده انتشارات طهوری جزء دسته اخیر است.تسلط استاد به فلسفه واستفاده از نثری ادیبانه و در عین حال منسجم و منطقی مباحث با هم نگری شده است و به نظر می رسد برای دانشجویان کارشناسی که متضمن داشتن متن مشخص برای تدریس می باشند،مفید و موثر است.

هر هفته با یک اندیشمند فلسفی-قسمت2:گوتلوب فرگه نماینده ای از منطق جدید:

فرگه در آلمان در ۱۸۴۸ سرآمد گمنام ریاضی بود که پس از مرگش به شهرت رسید.در ۱۸۷۹ کتاب مفهوم ها را نوشت در ۱۸۸۴ مبانی علم حساب و آنچه امروز به آن می بالیم دو جلد کتاب قوانین بنیادی علم حساب نوشته شده به ۱۸۹۳ و ۱۹۰۳ است.همین آثار دشوار او مورد توجه راسل قرار گرفت.

کار فرگه بررسی احکام ریاضی و براهین بر اساس ابداع سیستمی از نشانه ها و نمادها بود.این سیستم نشان می داد که احکام به چه حکم می کنند و براهینشان دقیقا عبارت از چیست؟

 

ادامه نوشته

معرفی و نقد کتاب:کلاسی از جنس واقعه

دوست عزیزم دکتر محمد رضا نیستانی عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان چندی پیش کتابی را تحت عنوان کلاسی از جنس واقعه با زیر عنوان درس هایی که از استاد غلامحسین شکوهی آموخته ام به من رساند.در مقدمه کتاب آمده است شکوهی نخستین وزیر آموزش و پرورش -چهره ای ماندگار- و استاد ممتاز تعلیم و تربیت ایران است و بنابر همین ضرورت، کتابش با وجهی متمایز با رویکردی مبتنی بر پژوهش پدیدار شناسانه و بر اساس تجربه خود زیسته تالیف شده است.من کتاب را یکباراجمالا در مسیرمشهد تا تربت حیدریه در داخل اتوبوس و بار دیگر جهت نقل جملاتی از آن در مورد شکوهی در کلاس درس عمیقاخواندم.

ادامه نوشته

هر هفته با یک اندیشمند فلسفه ،فلسفه تعلیم وتربیت و دیگر فلسفه های مضاف(قسمت1-ویتگنشتاین)

لودویک ویتگنشتاین در ۱۸۸۹ در وین بدنیا آمد.او در کودکی شیفته ماشین آلات بود دلیل آن می تواند شغل پدرش باشد که از صاحبان فولاد بود.در برلین مهندسی مکانیک گرفت و در منچستردانشجوی مهندسی هوایی شد و با الهام از ریاضی راسل به کمبریج رفت و شاگرد او شد. در۱۹۲۱ رساله منطقی-فلسفی را نوشت که به آن رساله می گویند. آثارش مورد توجه پوزیتویستهای منطقی قرار گرفت و در اوج شهرت به کارهایش در فلسفه شک کرد و در ۱۹۲۹تا۱۹۳۹ در مقام استادی کمبریج رهیافتی در پیش گرفت که دو سال پس از مرگش در تحقیقات فلسفی کتاب دومش نشر یافت. فلسفه متباین مرحله دوم زندگی حرفه ای او با فلسفه اولیه اش در وجه مشترک اهمیت زبان بود. کاربرد درست و نادرست الفاظ و نظریه تصویری معنا ذهن هر خواننده ای را به سمت مرزبندی معناداری و بی معنایی و بازیهای زبانی هدایت می کند.این عبارت را از او به خاطر بسپاریم:

"دنبال معنا نروید،دنبال کاربرد بروید"

برایان مگی،ترجمه فولادوند،ص۵۴۵

منابع تخصصی فلسفه تعلیم وتربیت...

- آقازاده، محرم؛ دبیری اصفهانی، عذرا (1380)، اندیشه‌های نوین در آموزش و پرورش، نشر آییژ، تهران.

- آموزگار، محمدحسن ‌(1379)، فلسفه و مکتبهای تربیتی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

- آهنچیان، محمدرضا (1382)، آموزش و پرورش در شرایط پست مدرن، انتشارات طهوری، تهران.

- ابراهیم ‌زاده، عیسی (1378)، فلسفه تربیت، انتشارات دانشگاه پیام نور.

- اسمیت، فیلیپ.جی (1370)، فلسفه آموزش و پرورش، ترجمه سعید بهشتی، شرکت به‌نشر، مشهد.

- اسمیت، فیلیپ.ژ؛ هولفیش، گوردون (1381)، تفکر منطقی: روش تعلیم و تربیت، سمت، تهران.

- اسمیت، فیلیپ.جی (1383)، ذهنیت فلسفی در مدیریت آموزشی، نشر کمال تربیت، تهران.

- الیاس، جان (1382)،‌ فلسفه تعلیم و تربیت (قدیم و معاصر)، ترجمه عبدالرضا ضرابی، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم.

- امینی، محمد (1384)، تربیت هنری در قلمرو آموزش وپرورش، نشر آییژ، تهران.

- اوزمن، هوارد؛ کراور، سموئل (1379)، مبانی فلسفی تعلیم و تربیت، ترجمه گروه مترجمین، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم.

-

ادامه نوشته

حیث التفاتی از دیدگاه فلسفه ذهن معاصر

 در نیم قرن اخیر این ایده که عقلانیت، قلمرو اختصاصی انسان است از سوی دو گروه به چالش کشیده شده است. از یک طرف، متخصصان علوم شناختی با سنت تجربی خود شواهدی را شبیه به استدلال های انسان در نخستینی ها[2] بدست داده اند (ایوانز[3]،1998).ازطرف دیگر پژوهشگران حوزه هوش مصنوعی[4](جاکوتی[5]،2009)  متقاعد شده اند رایانه های خوب برنامه ریزی شده، می توانند فرایندهای اندیشیدن و استدلال را به خوبی انسان شبیه سازی کنند. در این میان پژوهشگرانی نظیرفودر، چیشلم و سرل، پاتنام، رایل و دنت دغدغه ی خود را بر خصیصه ی حیث التفاتی[6] گذاشته اند.[i] از نظر آنان مسایلی از جمله انگیزه ها وقصدیت وجود دارد که فقط از طریق مفهوم حیث التفاتی توجیه پذیر است. حیث التفاتی در ارتباط با بخشی از فلسفه ذهن است که درصدد توضیح خاصه های غیر فیزیکی[7] ذهن است. این بخش، حامیان متعددی از جمله دوگانه انگاران خاصه ای[8]را دارد که عموما منتقد نظریه های حذف گرا وکاهش گرای ذهن و از جمله هوش مصنوعی هستند...

ادامه نوشته

تخنه (Techne) به چه معنی است؟

  از نظر ارسطو  لفظ تخنه (Techne) به ساحت سوم از سه ساحت حیات وجود انسانی یعنی ساحت ابداع اشاره دارد.تخنه که با «تکنیک » (Technigue) به انگلیسی و فرانسه و «فن» به عربی و «هنر» ـ به فارسی به معنی جدید و خاص لفظ ـ هم معنی است ، در نظر افلاطون و ارسطو عبارت است از ساختن و تکمیل کردن و محاکات طبیعت با قوه خیال ؛ بنابراین ذات و حقیقت نحوی از «تخنه » با تخیل ابداعی سروکار پیدا می کند و «تخیل ابداعی » نیز با محاکات همراه است . از این لحاظ مطابق تفکر افلاطونی و ارسطویی در حقیقت جنبه متافیزیکی تخنه و ذات آن همین تقلید و محاکات از عالم واقع و طبیعت است . هنرمندی که اشتغال به هنر زیبا دارد با خیالاتی سروکار دارد که نوعی محاکات از عالم واقع می کند.تقلید و محاکات در باب آگاهی،ذهن و شناخت و استلزامات آن از اهداف اصلی طراحی این وبلاک است.